Terugblik ontbijtsessie: toegang tot gezond voedsel, voor iedereen

Op 8 oktober kwamen 013Food-leden en geïnteresseerden samen voor de ontbijtsessie rondom de Week van Ons Eten. Het thema: toegang tot gezond voedsel voor iedereen. Drie sprekers namen ons mee in hun werk en hun wereld: Dalila Sayd van Het Eetschap, Bart Simons van De Volksmond en Janka Dekker van Robin. Een ochtend vol herkenning, urgentie en hoopgevende initiatieven.

Uit de bubbel stappen

Dalila Sayd opende het gesprek met een scherpe constatering: veel beleid en interventies rondom voedselarmoede worden bedacht vanuit het perspectief van de theoretisch geschoolde, witte Nederlander. De kloof tussen beleid en leefwereld is groot, en dat heeft gevolgen voor wie er echt mee geholpen wordt.

De cijfers spreken voor zich. In Tilburg leeft 3,9% van de inwoners onder de armoedegrens, tegenover 2,8% landelijk. Onder kinderen loopt dat op tot 10% in Tilburg, terwijl het landelijk gemiddelde 6,3% bedraagt. 6,8% van de Tilburgse huishoudens is bijstandsafhankelijk, landelijk is dat 4,1%.

En toch: we zien het nauwelijks. Armoede speelt zich af achter de voordeur, en schaamte zorgt ervoor dat het onzichtbaar blijft. Dalila pleit voor professionals die bereid zijn écht naast mensen te gaan staan, die 55 of 70 uur doorbrengen in de leefwereld van anderen. Niet vanuit een hulpverlenersrol, maar om werkelijk te begrijpen wat er speelt. Dat vraagt om een cultuurverandering binnen organisaties: ruimte om het anders te doen, gedragen door alle lagen.

Haar oproep was helder: breek uit je bubbel. Ongelijkheid ontstaat door vooroordelen en aannames die niet kloppen met de werkelijkheid. Tools om die aan te gaan, beginnen bij het durven zien wat je liever niet ziet.

Sociale voedseltuinen als anker in de wijk

Bart Simons vertelde over De Volksmond en haar sociale voedseltuinen, waaronder Un Bietje Groen en NoordbuiTen. De gedachte achter deze tuinen gaat verder dan het telen van groenten. Ze bieden gratis toegang, buiten zijn in een groene omgeving, voedseleducatie en een sociaal netwerk in de wijk.

Doordat De Volksmond samenwerkt met maatschappelijke organisaties als ContourdeTwern en het Refugee Team, kunnen mensen zich via vertrouwde loketfuncties aanmelden. Zo bereik je mensen die niet zomaar de stap zetten naar een nieuwe activiteit. Want mensen willen niet alleen maar arm zijn, zoals Bart het formuleerde. Ze willen meedoen, erbij horen.

De Volksmond draait op betaalde coördinatie: voor niets gaat de zon op, en een vrijwilligersorganisatie van deze omvang vraagt een professionele ruggengraat.

Eerlijke prijzen, gedeelde verantwoordelijkheid

Janka Dekker van Robin sloot de ochtend af met een verhaal over een andere aanpak van voedselzekerheid: de coöperatie. Robin verbindt 10 tot 20 boeren met zo’n 2.500 Tilburgers die gezamenlijk verantwoordelijk worden voor hun eigen voedsel. Boeren staan steeds meer onder druk; het aantal is gehalveerd en veel van wat er verdiend wordt, blijft hangen in de keten. Robin wil boeren een eerlijke prijs geven, terwijl Tilburgers toegang krijgen tot lokaal en gezond voedsel.

Het model vraagt om draagkracht: sterke schouders dragen meer bij dan mensen met minder draagkracht. Zo wordt het ook een instrument tegen voedselongelijkheid. Janka benadrukte dat Robin van Tilburg moet worden: de uitdaging zit nu in de werving. Handtekeningen voor een enthousiasme verklaring worden opgehaald, en de samenwerking met Het Eetschap helpt daarbij om de juiste doelgroepen te bereiken.

Oproep: houd mondiaal beleid in Tilburg overeind

Aan het einde van de ochtend deed Miranda van Stedenband Matagalpa een oproep: teken de petitie voor 11 november om het programma Mondiale Bewustwording in Tilburg te behouden. Het nieuwe college wil dit programma per 1 januari 2027 stoppen, samen met de rol van Tilburg als Shelter City- en Fairtrade-gemeente.